หน้าหลัก
ค้นหา
บทความ
คำนวณ
ล๊อกอิน
สมัครสมาชิก
Sun 15/Feb/2026
โค๊ด:
[color=red][font=Verdana][center][center][center][left][b]ชีวประวัติของไรแดง
ไรแดงเป็นสัตว์น้ำจำพวกไม่มีกระดูกสันหลังหรือที่เรียกกันว่าพวก Crustacean มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ Moina macrocopa (Straus) และมีชื่อสามัญว่า Water flea
ลักษณะของไรแดง
ไรแดง (Moina macrocopa) เป็นแพลงค์ตอนสัตว์ชนิดหนึ่งที่มีขนาด 0.4 ถึง 1.8 มม. ลำตัวมีสีแดงเรื่อๆ ถ้าอยู่รวมกันเป็นจำนวนมากจะเป็นกลุ่มสีแดงชัดเจน โดยเฉพาะในน้ำที่มีอ๊อกซิเจนละลายอยู่น้อยมากจะมองเห็นไรแดงสีเข้มมากขึ้น ไรแดงเพศเมียจะมีขนาดใหญ่กว่าเพศผู้ ลำตัวอ้วนเกือบกลม มีขนาดเฉลี่ย 1.3 มม. ส่วนเพศผู้ตัวเล็กค่อนข้างยาวกว่า มีขนาดเฉลี่ย 0.5 มม. ตัวอ่อนที่ออกจากถุงไข่ของแม่ใหม่ๆ จะมีขนาด 0.22 x 0.35 มม.
ไรแดงมีการสืบพันธุ์อยู่ 2 แบบ คือ แบบอาศัยเพศ (Parthenogenesis) ซึ่งเกิดเกือบตลอดปี ตัวเมียที่มีการสืบพันธุ์แบบนี้จะผลิตไข่ชนิดพิเศษที่เรียกว่า parthenogenesis egg ไข่ชนิดนี้สามารพเจริญเป็นตัวอ่อนโดยไม่ต้องอาศัยเชื้อตัวผู้เพื่อการผสมพันธุ์ จำนวนไข่มีไม่แน่นอน คือมีจำนวน 5-30 ฟอง โดยเฉลี่ยมีจำนวน 15 ฟอง ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมและความสมบูรณ์ของตัวแม่ ไข่ชนิดนี้เมื่อถูกผลิตขึ้นมาจะเคลื่อนเข้าสู่ช่องฟักไข่ซึ่งเป็นช่องว่างตรงส่วนหลังระหว่างเปลือกหุ้มลำตัว ช่องฟักไข่นี้สามารถปิดและเปิดได้โดยอาศัยเส้นขน 2 เส้นบนส่วนท้ายของลำตัว ไข่จะเจริญอยู่ในช่องฟักไข่นับตึ้งแต่ฟักเป็นตัวอ่อนที่มีรูปร่างคล้ายตัวเต็มวัย จะกระทั่งถูกปล่อยออกมาจากตัวแม่ ดังนั้นไรแดงในระยะวัยอ่อนได้อาหารจากแม่โดยผ่านทารก (Placenta) ซึ่งตั้งอยู่บริเวณด้านหลังของช่องฟักไข่ ตัวแม่ไรแดงจะปล่อยลูกอ่อนออกสู่ภายนอกตัว โดยการขยับส่วนหลังของลำตัวมาทางข้างล่าง โดยทั่วไปไข่ไรแดงชุดใหม่จะเคลื่อนเข้าสู่ช่องฟักไข่ทันทีที่ตัวอ่อนชุดแรกถูกปล่อยออกจากลำตัวแม่ ขบวนการสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศจะดำเนินเช่นนี้เรื่อยไปจนตัวแม่ไรแดงตาย
ส่วนการสืบพันธุ์แบบมีเพศ (sexual female) จะเกิดขึ้นในสภาวะแวดล้อมไม่เหมาะสม เช่น น้ำเสีย ขาดแคลนอาหาร สภาวะอากาศไม่เหมาะสม ปัจจัยดังกล่าวจะอิทธิพลทำให้ไรแดงเปลี่ยนวิธีการสืบพันธุ์ ในช่วงเวลานี้จะมีไรแดงตัวผู้และไรแดงตัวเมียที่สืบพันธุ์แบบมีเพศขึ้นในประชากรไรแดง ไรแดงที่มีการสืบพันธุ์แบบมีเพศโดยตรงเฉพาะเพศเมียเมื่อเจริญวัยเต็มที่จะผลิตไข่ที่เรียกว่า sexual egg ขึ้นจำนวน 2 ฟอง (รังไข่ละ 1 ฟอง) มีลักษณะทึบแสง ซึ่งจะต้องผสมกับเชื้อตัวผู้จึงจะเจริญเป็นตัวอ่อนได้ ในเวลาเดียวกับที่ sexual egg ถูกผลิตขึ้นมานั้นจะมีการสร้างเปลือกหุ้มไข่ที่สร้างขึ้นล่วงหน้าแล้ว จะปิดรวงไข่ที่ได้รับการผสมแล้ว เมื่อไรแดงตัวแม่ลอกคราบครั้งต่อไป ephippium egg (ไข่ที่มีเปลือกหุ้ม) จะถูกปล่อยออกจากตัวแม่และจมลงสู่พื้น เปลือกหุ้มไข่ของไรแดงนี้ถูกสร้างขึ้นมาอย่างพิเศษ คือมีเปลือกหนาและมีลวดลายเป็นรูปหกเหลี่ยม จึงมีความสามารถทนทานต่อสภาวะแวดล้อมที่ไม่เหมาะสมต่อการดำรงชีวิตได้เป็นอย่างดี ต่อเมื่อสภาวะแวดล้อมกลับสู่สภาวะปกติไข่ดังกล่าวจะเจริญเป็น parthenogenesis egg อีกครั้งหนึ่ง ส่วน sexual egg ที่ไม่ได้รับการผสมจะสลายตัวไปโดยไม่ต้องเคลื่อนเข้าสู่ช่องฟักไข่ และเปลือกหุ้มไข่ที่ถูกสร้างขึ้นก็จะสลายตัวไป
ไรแดงจะมีช่วงการดำรงชีวิตอยู่นานระหว่าง 95-156 ชั่วโมงและเมื่อสภาวะแวดล้อมเหมาะสมสามารถขยายพันธุ์ได้ถึง 5 รุ่น โดยในแต่ละรุ่นจะให้ลูกเฉลี่ย 15 ตัว
ส่วนองค์ประกองด้านอาหารของไรแดงแห้งพบว่าประกอบไปด้วยโปรตีนประมาณ 74.095% คาร์โบไฮเดรตประมาณ 12.5% ไขมันประมาณ 10.19% และถ้าประมาณ 3.47%
ปัจจัยสำคัญต่างๆ ในการเพาะเลี้ยงไรแดง
การเพิ่มผลผลิตของไรแดงในบ่อนั้นขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายประการ พลังงานจากแสงแดดเป็นสิ่งสำคัญที่ทำให้ขบวนการต่างๆ ในภาพดำเนินไปด้วยดี ปุ๋ยและอาหารต่างๆ ต้องการพลังงานจากแสงแดด ในการสลายตัวเพื่อเป็นอาหารของน้ำเขียว และยังก่อให้เกิดบัคเตรีในน้ำอีกจำนวนมากมายที่เป็นอาหารโดยตรงต่อการเพิ่มไรแดง ขบวนการสังเคราะห์แสง จะใช้ของเสียต่างจำพวกแอมโมเนีย คาร์บอนไดออกไซค์ และอื่นๆ ที่เกิดจากสิ่งมีชีวิตที่เกิดขึ้นในบ่อ ทำให้คุณสมบัติของน้ำดีขึ้น อีกทั้งการสังเคราะห์แสง การหมุนเวียนของน้ำจะเพิ่มปริมาณอ๊อกซิเจนในน้ำซึ่งเป็นประโยชน์โดยตรงต่อไรแดง การเพิ่มปริมาณน้ำเขียวมากขึ้นและการใส่ยีสต์ก็สามารถช่วยในการเพิ่มผลผลิตของไรแดงได้อย่างมหาศาลเช่นเดียวกัน
การเพาะเลี้ยงไรแดงในบ่อซีเมนต์
1. อุปกรณ์
1.1 บ่อผลิต ลักษณะของบ่อซีเมนต์ ถ้าเป็นการลงทุนใหม่ บ่อซีเมนต์ที่ใช้ในการเพาะเลี้ยงไรแดงที่เหมาะสม ควรมีลักษณะเป็นรูปไข่แต่ถ้ามีบ่อซีเมนต์สีเหลี่ยมอยูแล้วก็สามารถนำมาใช้ได้เช่นกัน พื้นก้นบ่อ และข้างบ่อของบ่อไรแดงควรฉาบและขัดมันให้เรียบร้อย เพื่อความสะดวกในการหมุนเวียนของน้ำ เพราะถ้าไม่มีการหมุนเสียนของน้ำที่ดีแล้ว จะให้น้ำเขียวตกตะกอนง่าย แล้วน้ำเขียวจะตาย ซึ่งจะทำให้ผลผลิตของไรแดงลดน้อยลงบ่อซีเมนต์ที่ใช้ในการเพาะไรแดงควรมีทางน้ำเข้าและทางน้ำออก เพื่อสะดวกในการเพาะ การล้าง และการเก็บเกี่ยวไรแดง
ขนาดของบ่อซีเมนต์ ขนาดของบ่อเพาะไรแดงจะขึ้นอยู่กับความต้องการผลผลิตของไรแดง แต่ในด้านความสูงของบ่อควรจะมีความสูงประมาณ 60 ซม.
1.2 เครื่องเป่าลม ในบ่อเพาะที่มีขนาดใหญ่ ตั้งแต่ 30-50 ตรม. จำเป็นจะต้องมีเครื่องเป่าลมไว้ในบ่อเพาะ เครื่องเป่าลมจะก่อให้เกิดการหมุนเวียนของน้ำในบ่อเพาะ จะเป็นการป้องกันการตกตะกอนของน้ำเขียว แล้วยังช่วยเร่งการขยายพันธุ์การเจริญเติบโตของน้ำเขียวให้เร็วขึ้นและลดความเป็นพิษของน้ำที่มีต่อไรแดง
เครื่องเป่าลมสำหรับการเพาะไรแดงนั้นอาจจะประกอบขึ้นมาเอง โดยซื้อมอเตอร์ขนาด ? แรงม้า มาประกอบเข้ากับเครื่องเป่าลมแอร์รถยนต์เก่าซึ่งหาซื้อได้ในราคาถูกตามร้านข้ายเครื่องยนต์เก่า ค่าใช้จ่ายในการประกอบเครื่องเป่าลมนี้จะตอเครื่องละไม่เกินหนึ่งพันบาท
จากเครื่องเปล่าลมใช้ท่อเอสลอนต่อวางไปยังตามจะที่ต้องการจากนั้นก็ต่อท่อแยกมีวาว์วสำหรับเปิดปิด ให้ลมผ่านเข้าไปในท่อเอสลอนที่เจาะรูพรุนวางไว้ในบ่อ
1.3 ผ้ากรอง ในการกรองน้ำลงในบ่อเพาะทุกครั้ง ไม่ว่าจะเป็นน้ำบาดาล น้ำคลอง น้ำประปา และน้ำเขียวที่เป็นเชื้อเริ่มต้นควรผ่านผ้ากรองขนาด 69 ไมครอน หรือต่ำกว่าก็ได้ เพื่อเป็นการป้องกันสิ่งมีชีวิตชนิดอื่นๆ และศัตรูของไรแดง
1.4 น้ำเขียว เป็นสาหร่ายเซลล์เดียวขนาดเล็ก โดยทั่วไปจะมีอยู่มากมายหลายชนิดและมีคุณค่าทางอาหารแตกต่างกัน สาหร่ายเซลล์เดียวที่ใช้ในการเพาะไรแดงคือ chlorella sp มีขนาด 2.5-3.5 ไมครอน มีโปรตีนสูงกว่าสาหร่ายเซลล์เดียวชนิดอื่น คือมีโปรตีน 64.15% การเพาะพันธุ์โดยการใช้ปุ๋ยอนินทรีย์ร่วมกับปุ๋ยอินทรีย์ก็ได้ ระยะเวลาในการเพาะเพื่อทำให้น้ำเขียว เขียวเข้มจะใช้เวลาประมาณ 3 วัน เชื้อน้ำเขียวเริ่มต้นสำหรับการเพาะระยะเวลาเริ่มแรกนั้นติดต่อได้ที่สถานีประมงน้ำจืดจังหวัดปทุมธานี
1.5 ไรแดง หัวเชื้อไรแดงใช้สำหรับแพร่ขยายพันธุ์ต่อไป ควรหาไรแดงที่แข็งแรง สภาพดี มีสีแดงเรื่อๆ และไม่ควรมีไรน้ำชนิดอื่นๆ ปะปนมาด้วย
1.6 วัสดุที่ใช้ในการเพาะไรแดง
อามิ-อามิ เป็นกากของการทำผงชูรสของบริษัทอายิโนะโมะโต๊ะ ซึ่งประกอบด้วยแร่ธาตุไนโตรเจน 4.2% และฟอสฟอรัส 0.2% การใช้ควรใช้ทั้งน้ำและตะกอนรวมกัน ในกรณี อามิ-อามิ เกิดการตกตะกอนมากขึ้นควรลดระดังปริมาณที่ใช้ลง เพื่อป้องกันการเน่าเสียของน้ำในบ่อไรแดง
รำหรือกากถั่วและปลาป่น เมื่อเกิดการย่อยสลายจะก่อให้เกิดบัคเตรี และเป็นปุ๋ยสำหรับเพาะไรแดง นอกจากนี้ถ้าใช้ร่วมกับปุ๋ย N-P-K และพร้อมกับสารอื่นๆ อีกหลายชนิด สามารถทำให้น้ำเขียวยิ่งขึ้น
ปุ๋ยวิทยาศาสตร์ ได้แก่
- ปุ๋ยนา หรือปุ๋ย N-P-K สูตร 16-20-0
- ปุ๋ยซุปเปอร์ฟอสเฟต สูตร 0-46-0
- ปุ๋ยยูเรีย หรือปุ๋ยน้ำตาล สูตร 46-0-0
ในการใช้ปุ๋ยวิทศาสตร์ทุกครั้งควรทำการละลายน้ำให้หมด เพื่อป้องกันการตกค้างของปุ๋ยในบ่อเพาะไรแดง
ปูนขาว การใช้ปูนขาวในบ่อเพาะไรแดงก็เพื่อเป็นการปรับระดับความเป็นกรดเป็นด่างของน้ำ และช่วยในการเพิ่มปริมาณคาร์บอนไดออกไซค์ในน้ำ เพื่อการเจริญโตโต และขยายพันธุ์ของน้ำเขียวให้เร็วขึ้น การใช้ปูนขาวควรละลาย้ำก่อนแล้วค่อยใส่ลงในบ่อเพาะไรแดง
ปูนขาวที่มีขายอยู่ในตลาดทั่วไป โดยปกติจะมีอยู่หลายประเภท เช่น
1. ปูนเผา หรือ calcium oxide (CaO)
2. ปูนเปียก หรือ Calcium hydroxide Cal (OH)2
3. หินปูน หรือ CaCO3
4. ปูนมาร์ล
ปูนต่างๆ เหล่านี้ จะมีประสิทธิภาพเรียงลำดังมากมายมาหาน้อยโดยปูนเผาจะมีประสิทธิภาพสูงสุด
2. การเพาะไรแดง
การเพาะไรแดงนั้นมีอยู่ด้วยกัน 3 วิธี คือแบบไม่ต่อเนื่อง แบบต่อเนื่อง และแบบเพิ่มระดับน้ำ
2.1 การเพาะแบบไม่ต่อเนื่อง คือการเพาะไรแดงแบบการเก็บเกี่ยวเพียงครั้งเดียว การเพาะแบบนี้จำเป็นที่จะต้องมีบ่ออย่างน้อย 4 บ่อ เพื่อใช้ในการหมุนเวียนให้ได้ผลผลิตทุกวัน การเพาะแบบไม่ต่อเนื่องจะให้ประมาณไรแดงที่แน่นอน และจำนวนมาก ไม่ต้องคำนึงในด้านศัตรูมากนักเพราะว่าเป็นการเพาะในช่วงระยะเวลาสั้นๆ
2.2 การเพาะแบบต่อเนื่อง คือการเพาะไรแดงแบบเก็บเกี่ยวผลผลิตไรแดงหลายวันภายในบ่อเดียวกัน การเพาะแบบนี้ต้องมีบ่อย่างน้อย 4 บ่อ การเพาะแบบต่อเนื่องจะต้องคำนึงถึงศัตรูของไรแดงและสภาวะแวดล้อมในบ่อเพาะไรแดง เนื่องจากการเพิ่มพวกอินทรีย์สารต่างๆ หรือการเติมน้ำเขียวลงในบ่อควรมีการถ่ายน้ำ และเพิ่มน้ำสะอาดลงในบ่อ เพื่อเป็นการลดความเป็นพิษของแอมโมเนีย และสารพิษอื่นๆ ที่เกิดขึ้นในบ่อ
2.3 การเพาะไรแดงแบบเพิ่มระดับน้ำ คือการเพาะไรแดงโดยแยกการใส่ปุ๋ยออกเป็น 2 ช่วง แต่ละช่วงจะห่างกัน 3 วัน โดยช่วงหลังจะใส่ปุ๋ยครึ่งหนึ่งของช่วงแรก การเพาะไรแดงแบบเพิ่มระดับน้ำนี้จะต้องคำนึ่งถึง อ๊อกซิเจนในน้ำ เพราะระดับน้ำสูง ดังนั้นควรจะมีเครื่องป่าอากาศเพื่อเพิ่มอ๊อกซิเจนในบ่อให้เพียงพอต่อความต้องการของไรแดง การเพาะแบบนี้จะใช้เวลาในการเพาะหลายวัน แต่จะให้ผลผลิตต่อบ่อสูง[/b][/left][/center][/center][/center][/font][/color]
ไรแดงเป็นสัตว์น้ำจำพวกไม่มีกระดูกสันหลังหรือที่เรียกกันว่าพวก Crustacean มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ Moina macrocopa (Straus) และมีชื่อสามัญว่า Water flea
ลักษณะของไรแดง
ไรแดง (Moina macrocopa) เป็นแพลงค์ตอนสัตว์ชนิดหนึ่งที่มีขนาด 0.4 ถึง 1.8 มม. ลำตัวมีสีแดงเรื่อๆ ถ้าอยู่รวมกันเป็นจำนวนมากจะเป็นกลุ่มสีแดงชัดเจน โดยเฉพาะในน้ำที่มีอ๊อกซิเจนละลายอยู่น้อยมากจะมองเห็นไรแดงสีเข้มมากขึ้น ไรแดงเพศเมียจะมีขนาดใหญ่กว่าเพศผู้ ลำตัวอ้วนเกือบกลม มีขนาดเฉลี่ย 1.3 มม. ส่วนเพศผู้ตัวเล็กค่อนข้างยาวกว่า มีขนาดเฉลี่ย 0.5 มม. ตัวอ่อนที่ออกจากถุงไข่ของแม่ใหม่ๆ จะมีขนาด 0.22 x 0.35 มม.
ไรแดงมีการสืบพันธุ์อยู่ 2 แบบ คือ แบบอาศัยเพศ (Parthenogenesis) ซึ่งเกิดเกือบตลอดปี ตัวเมียที่มีการสืบพันธุ์แบบนี้จะผลิตไข่ชนิดพิเศษที่เรียกว่า parthenogenesis egg ไข่ชนิดนี้สามารพเจริญเป็นตัวอ่อนโดยไม่ต้องอาศัยเชื้อตัวผู้เพื่อการผสมพันธุ์ จำนวนไข่มีไม่แน่นอน คือมีจำนวน 5-30 ฟอง โดยเฉลี่ยมีจำนวน 15 ฟอง ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมและความสมบูรณ์ของตัวแม่ ไข่ชนิดนี้เมื่อถูกผลิตขึ้นมาจะเคลื่อนเข้าสู่ช่องฟักไข่ซึ่งเป็นช่องว่างตรงส่วนหลังระหว่างเปลือกหุ้มลำตัว ช่องฟักไข่นี้สามารถปิดและเปิดได้โดยอาศัยเส้นขน 2 เส้นบนส่วนท้ายของลำตัว ไข่จะเจริญอยู่ในช่องฟักไข่นับตึ้งแต่ฟักเป็นตัวอ่อนที่มีรูปร่างคล้ายตัวเต็มวัย จะกระทั่งถูกปล่อยออกมาจากตัวแม่ ดังนั้นไรแดงในระยะวัยอ่อนได้อาหารจากแม่โดยผ่านทารก (Placenta) ซึ่งตั้งอยู่บริเวณด้านหลังของช่องฟักไข่ ตัวแม่ไรแดงจะปล่อยลูกอ่อนออกสู่ภายนอกตัว โดยการขยับส่วนหลังของลำตัวมาทางข้างล่าง โดยทั่วไปไข่ไรแดงชุดใหม่จะเคลื่อนเข้าสู่ช่องฟักไข่ทันทีที่ตัวอ่อนชุดแรกถูกปล่อยออกจากลำตัวแม่ ขบวนการสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศจะดำเนินเช่นนี้เรื่อยไปจนตัวแม่ไรแดงตาย
ส่วนการสืบพันธุ์แบบมีเพศ (sexual female) จะเกิดขึ้นในสภาวะแวดล้อมไม่เหมาะสม เช่น น้ำเสีย ขาดแคลนอาหาร สภาวะอากาศไม่เหมาะสม ปัจจัยดังกล่าวจะอิทธิพลทำให้ไรแดงเปลี่ยนวิธีการสืบพันธุ์ ในช่วงเวลานี้จะมีไรแดงตัวผู้และไรแดงตัวเมียที่สืบพันธุ์แบบมีเพศขึ้นในประชากรไรแดง ไรแดงที่มีการสืบพันธุ์แบบมีเพศโดยตรงเฉพาะเพศเมียเมื่อเจริญวัยเต็มที่จะผลิตไข่ที่เรียกว่า sexual egg ขึ้นจำนวน 2 ฟอง (รังไข่ละ 1 ฟอง) มีลักษณะทึบแสง ซึ่งจะต้องผสมกับเชื้อตัวผู้จึงจะเจริญเป็นตัวอ่อนได้ ในเวลาเดียวกับที่ sexual egg ถูกผลิตขึ้นมานั้นจะมีการสร้างเปลือกหุ้มไข่ที่สร้างขึ้นล่วงหน้าแล้ว จะปิดรวงไข่ที่ได้รับการผสมแล้ว เมื่อไรแดงตัวแม่ลอกคราบครั้งต่อไป ephippium egg (ไข่ที่มีเปลือกหุ้ม) จะถูกปล่อยออกจากตัวแม่และจมลงสู่พื้น เปลือกหุ้มไข่ของไรแดงนี้ถูกสร้างขึ้นมาอย่างพิเศษ คือมีเปลือกหนาและมีลวดลายเป็นรูปหกเหลี่ยม จึงมีความสามารถทนทานต่อสภาวะแวดล้อมที่ไม่เหมาะสมต่อการดำรงชีวิตได้เป็นอย่างดี ต่อเมื่อสภาวะแวดล้อมกลับสู่สภาวะปกติไข่ดังกล่าวจะเจริญเป็น parthenogenesis egg อีกครั้งหนึ่ง ส่วน sexual egg ที่ไม่ได้รับการผสมจะสลายตัวไปโดยไม่ต้องเคลื่อนเข้าสู่ช่องฟักไข่ และเปลือกหุ้มไข่ที่ถูกสร้างขึ้นก็จะสลายตัวไป
ไรแดงจะมีช่วงการดำรงชีวิตอยู่นานระหว่าง 95-156 ชั่วโมงและเมื่อสภาวะแวดล้อมเหมาะสมสามารถขยายพันธุ์ได้ถึง 5 รุ่น โดยในแต่ละรุ่นจะให้ลูกเฉลี่ย 15 ตัว
ส่วนองค์ประกองด้านอาหารของไรแดงแห้งพบว่าประกอบไปด้วยโปรตีนประมาณ 74.095% คาร์โบไฮเดรตประมาณ 12.5% ไขมันประมาณ 10.19% และถ้าประมาณ 3.47%
ปัจจัยสำคัญต่างๆ ในการเพาะเลี้ยงไรแดง
การเพิ่มผลผลิตของไรแดงในบ่อนั้นขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายประการ พลังงานจากแสงแดดเป็นสิ่งสำคัญที่ทำให้ขบวนการต่างๆ ในภาพดำเนินไปด้วยดี ปุ๋ยและอาหารต่างๆ ต้องการพลังงานจากแสงแดด ในการสลายตัวเพื่อเป็นอาหารของน้ำเขียว และยังก่อให้เกิดบัคเตรีในน้ำอีกจำนวนมากมายที่เป็นอาหารโดยตรงต่อการเพิ่มไรแดง ขบวนการสังเคราะห์แสง จะใช้ของเสียต่างจำพวกแอมโมเนีย คาร์บอนไดออกไซค์ และอื่นๆ ที่เกิดจากสิ่งมีชีวิตที่เกิดขึ้นในบ่อ ทำให้คุณสมบัติของน้ำดีขึ้น อีกทั้งการสังเคราะห์แสง การหมุนเวียนของน้ำจะเพิ่มปริมาณอ๊อกซิเจนในน้ำซึ่งเป็นประโยชน์โดยตรงต่อไรแดง การเพิ่มปริมาณน้ำเขียวมากขึ้นและการใส่ยีสต์ก็สามารถช่วยในการเพิ่มผลผลิตของไรแดงได้อย่างมหาศาลเช่นเดียวกัน
การเพาะเลี้ยงไรแดงในบ่อซีเมนต์
1. อุปกรณ์
1.1 บ่อผลิต ลักษณะของบ่อซีเมนต์ ถ้าเป็นการลงทุนใหม่ บ่อซีเมนต์ที่ใช้ในการเพาะเลี้ยงไรแดงที่เหมาะสม ควรมีลักษณะเป็นรูปไข่แต่ถ้ามีบ่อซีเมนต์สีเหลี่ยมอยูแล้วก็สามารถนำมาใช้ได้เช่นกัน พื้นก้นบ่อ และข้างบ่อของบ่อไรแดงควรฉาบและขัดมันให้เรียบร้อย เพื่อความสะดวกในการหมุนเวียนของน้ำ เพราะถ้าไม่มีการหมุนเสียนของน้ำที่ดีแล้ว จะให้น้ำเขียวตกตะกอนง่าย แล้วน้ำเขียวจะตาย ซึ่งจะทำให้ผลผลิตของไรแดงลดน้อยลงบ่อซีเมนต์ที่ใช้ในการเพาะไรแดงควรมีทางน้ำเข้าและทางน้ำออก เพื่อสะดวกในการเพาะ การล้าง และการเก็บเกี่ยวไรแดง
ขนาดของบ่อซีเมนต์ ขนาดของบ่อเพาะไรแดงจะขึ้นอยู่กับความต้องการผลผลิตของไรแดง แต่ในด้านความสูงของบ่อควรจะมีความสูงประมาณ 60 ซม.
1.2 เครื่องเป่าลม ในบ่อเพาะที่มีขนาดใหญ่ ตั้งแต่ 30-50 ตรม. จำเป็นจะต้องมีเครื่องเป่าลมไว้ในบ่อเพาะ เครื่องเป่าลมจะก่อให้เกิดการหมุนเวียนของน้ำในบ่อเพาะ จะเป็นการป้องกันการตกตะกอนของน้ำเขียว แล้วยังช่วยเร่งการขยายพันธุ์การเจริญเติบโตของน้ำเขียวให้เร็วขึ้นและลดความเป็นพิษของน้ำที่มีต่อไรแดง
เครื่องเป่าลมสำหรับการเพาะไรแดงนั้นอาจจะประกอบขึ้นมาเอง โดยซื้อมอเตอร์ขนาด ? แรงม้า มาประกอบเข้ากับเครื่องเป่าลมแอร์รถยนต์เก่าซึ่งหาซื้อได้ในราคาถูกตามร้านข้ายเครื่องยนต์เก่า ค่าใช้จ่ายในการประกอบเครื่องเป่าลมนี้จะตอเครื่องละไม่เกินหนึ่งพันบาท
จากเครื่องเปล่าลมใช้ท่อเอสลอนต่อวางไปยังตามจะที่ต้องการจากนั้นก็ต่อท่อแยกมีวาว์วสำหรับเปิดปิด ให้ลมผ่านเข้าไปในท่อเอสลอนที่เจาะรูพรุนวางไว้ในบ่อ
1.3 ผ้ากรอง ในการกรองน้ำลงในบ่อเพาะทุกครั้ง ไม่ว่าจะเป็นน้ำบาดาล น้ำคลอง น้ำประปา และน้ำเขียวที่เป็นเชื้อเริ่มต้นควรผ่านผ้ากรองขนาด 69 ไมครอน หรือต่ำกว่าก็ได้ เพื่อเป็นการป้องกันสิ่งมีชีวิตชนิดอื่นๆ และศัตรูของไรแดง
1.4 น้ำเขียว เป็นสาหร่ายเซลล์เดียวขนาดเล็ก โดยทั่วไปจะมีอยู่มากมายหลายชนิดและมีคุณค่าทางอาหารแตกต่างกัน สาหร่ายเซลล์เดียวที่ใช้ในการเพาะไรแดงคือ chlorella sp มีขนาด 2.5-3.5 ไมครอน มีโปรตีนสูงกว่าสาหร่ายเซลล์เดียวชนิดอื่น คือมีโปรตีน 64.15% การเพาะพันธุ์โดยการใช้ปุ๋ยอนินทรีย์ร่วมกับปุ๋ยอินทรีย์ก็ได้ ระยะเวลาในการเพาะเพื่อทำให้น้ำเขียว เขียวเข้มจะใช้เวลาประมาณ 3 วัน เชื้อน้ำเขียวเริ่มต้นสำหรับการเพาะระยะเวลาเริ่มแรกนั้นติดต่อได้ที่สถานีประมงน้ำจืดจังหวัดปทุมธานี
1.5 ไรแดง หัวเชื้อไรแดงใช้สำหรับแพร่ขยายพันธุ์ต่อไป ควรหาไรแดงที่แข็งแรง สภาพดี มีสีแดงเรื่อๆ และไม่ควรมีไรน้ำชนิดอื่นๆ ปะปนมาด้วย
1.6 วัสดุที่ใช้ในการเพาะไรแดง
อามิ-อามิ เป็นกากของการทำผงชูรสของบริษัทอายิโนะโมะโต๊ะ ซึ่งประกอบด้วยแร่ธาตุไนโตรเจน 4.2% และฟอสฟอรัส 0.2% การใช้ควรใช้ทั้งน้ำและตะกอนรวมกัน ในกรณี อามิ-อามิ เกิดการตกตะกอนมากขึ้นควรลดระดังปริมาณที่ใช้ลง เพื่อป้องกันการเน่าเสียของน้ำในบ่อไรแดง
รำหรือกากถั่วและปลาป่น เมื่อเกิดการย่อยสลายจะก่อให้เกิดบัคเตรี และเป็นปุ๋ยสำหรับเพาะไรแดง นอกจากนี้ถ้าใช้ร่วมกับปุ๋ย N-P-K และพร้อมกับสารอื่นๆ อีกหลายชนิด สามารถทำให้น้ำเขียวยิ่งขึ้น
ปุ๋ยวิทยาศาสตร์ ได้แก่
- ปุ๋ยนา หรือปุ๋ย N-P-K สูตร 16-20-0
- ปุ๋ยซุปเปอร์ฟอสเฟต สูตร 0-46-0
- ปุ๋ยยูเรีย หรือปุ๋ยน้ำตาล สูตร 46-0-0
ในการใช้ปุ๋ยวิทศาสตร์ทุกครั้งควรทำการละลายน้ำให้หมด เพื่อป้องกันการตกค้างของปุ๋ยในบ่อเพาะไรแดง
ปูนขาว การใช้ปูนขาวในบ่อเพาะไรแดงก็เพื่อเป็นการปรับระดับความเป็นกรดเป็นด่างของน้ำ และช่วยในการเพิ่มปริมาณคาร์บอนไดออกไซค์ในน้ำ เพื่อการเจริญโตโต และขยายพันธุ์ของน้ำเขียวให้เร็วขึ้น การใช้ปูนขาวควรละลาย้ำก่อนแล้วค่อยใส่ลงในบ่อเพาะไรแดง
ปูนขาวที่มีขายอยู่ในตลาดทั่วไป โดยปกติจะมีอยู่หลายประเภท เช่น
1. ปูนเผา หรือ calcium oxide (CaO)
2. ปูนเปียก หรือ Calcium hydroxide Cal (OH)2
3. หินปูน หรือ CaCO3
4. ปูนมาร์ล
ปูนต่างๆ เหล่านี้ จะมีประสิทธิภาพเรียงลำดังมากมายมาหาน้อยโดยปูนเผาจะมีประสิทธิภาพสูงสุด
2. การเพาะไรแดง
การเพาะไรแดงนั้นมีอยู่ด้วยกัน 3 วิธี คือแบบไม่ต่อเนื่อง แบบต่อเนื่อง และแบบเพิ่มระดับน้ำ
2.1 การเพาะแบบไม่ต่อเนื่อง คือการเพาะไรแดงแบบการเก็บเกี่ยวเพียงครั้งเดียว การเพาะแบบนี้จำเป็นที่จะต้องมีบ่ออย่างน้อย 4 บ่อ เพื่อใช้ในการหมุนเวียนให้ได้ผลผลิตทุกวัน การเพาะแบบไม่ต่อเนื่องจะให้ประมาณไรแดงที่แน่นอน และจำนวนมาก ไม่ต้องคำนึงในด้านศัตรูมากนักเพราะว่าเป็นการเพาะในช่วงระยะเวลาสั้นๆ
2.2 การเพาะแบบต่อเนื่อง คือการเพาะไรแดงแบบเก็บเกี่ยวผลผลิตไรแดงหลายวันภายในบ่อเดียวกัน การเพาะแบบนี้ต้องมีบ่อย่างน้อย 4 บ่อ การเพาะแบบต่อเนื่องจะต้องคำนึงถึงศัตรูของไรแดงและสภาวะแวดล้อมในบ่อเพาะไรแดง เนื่องจากการเพิ่มพวกอินทรีย์สารต่างๆ หรือการเติมน้ำเขียวลงในบ่อควรมีการถ่ายน้ำ และเพิ่มน้ำสะอาดลงในบ่อ เพื่อเป็นการลดความเป็นพิษของแอมโมเนีย และสารพิษอื่นๆ ที่เกิดขึ้นในบ่อ
2.3 การเพาะไรแดงแบบเพิ่มระดับน้ำ คือการเพาะไรแดงโดยแยกการใส่ปุ๋ยออกเป็น 2 ช่วง แต่ละช่วงจะห่างกัน 3 วัน โดยช่วงหลังจะใส่ปุ๋ยครึ่งหนึ่งของช่วงแรก การเพาะไรแดงแบบเพิ่มระดับน้ำนี้จะต้องคำนึ่งถึง อ๊อกซิเจนในน้ำ เพราะระดับน้ำสูง ดังนั้นควรจะมีเครื่องป่าอากาศเพื่อเพิ่มอ๊อกซิเจนในบ่อให้เพียงพอต่อความต้องการของไรแดง การเพาะแบบนี้จะใช้เวลาในการเพาะหลายวัน แต่จะให้ผลผลิตต่อบ่อสูง[/b][/left][/center][/center][/center][/font][/color]
ทำอ้างอิงด้วยครับ /บัง
