คุยเรื่องปลาๆ

[sOdiams]

หนอนจิ๋วิวหรือือไมโครเวิริรม์ม์ ( Microworm )
หนอนจิ๋ว หรือ microworm (Panagrellus sp.) จัดอยู่ในพวกหนอนตัวกลม (Class Nematoda) ซึ่งไม่มีกระเพาะหรือลำไส้ที่
แท้จริง ด้านหัวจะกลม ส่วนด้านหางจะแหลม มีความยาวของตัวเป็น 15 เท่าของความกว้างลำตัว ตัวอ่อนเล็กสุดมีเส้นผ่าศูนย์กลาง10
ไมครอน ยาว 80 ไมครอน ตัวโตมีความยาว 80-140 ไมครอน(0.08-0.14 มม.) อยู่ในน้ำจืดได้นานประมาณ 20-30 ชั่วโมง มีช่วงชีวิต
(life span) ประมาณ 20–25 วัน

การสืบพันธุ์ของหนอนจิ๋วเป็นแบบมีเพศ โดยเพศผู้จะมีหางหยัก ตัวเล็กกว่า และมีจำนวนน้อยกว่าเพศเมีย ซึ่งแม่ 1 ตัวจะให้ลูก
10-40 ตัวทุก ๆ 1-1.5 วัน ดังนั้น ตัวอ่อนจะเป็นตัวแม่ได้ในเวลา 3 วัน ซึ่งจะมีการเพิ่มขนาดถึง 3 เท่าในวันแรกและเป็น 5-6 เท่าในช่วง 3
วันต่อมา

คุณค่าทางเคมีของหนอนจิ๋ว ประกอบด้วยน้ำ 64-76% โปรตีน 40-45% (น้ำหนักแห้ง) และไขมัน 15-20% (น้ำหนักแห้ง) หนอน
จิ๋ว 1 กรัม มีจำนวน 60,000-100,000 ตัว เป็นหนอนจิ๋วขนาดเล็ก 60 % และขนาดกลาง-โตเต็มวัย 40 %

การเพาะเลี้ยงหนอนจิ๋ว
1. เตรียมภาชนะสำหรับเพาะพันธุ์ โดยใช้ภาชนะที่เป็นพลาสติกใสกล่องพลาสติกขนาด 20x30x10 เซนติเมตร หรือกล่องพลาสติก
ใส่อาหารที่ด้านบนฝากล่องควรเจาะรูประมาณ 4-6 ช่องและปิดด้วยสำลีเพื่อให้อากาศเข้าได้และป้องกันแมลงอื่นมาวางไข่ แล้วนำมา
วางในภาชนะที่มีน้ำหล่ออยู่ได้เป็นการป้องกันไม่ให้มดมารบกวน ภาชนะที่ใช้ควรสะอาดโดยนำมาลวกด้วยน้ำร้อนเพื่อฆ่าสปอร์ของ
แบคทีเรียหรือราอื่น ๆ และตั้งไว้ให้แห้ง

2. อาหารที่ใช้เพาะหนอนจิ๋ว ประกอบด้วย ข้าวโอ๊ตสำเร็จรูป 15 กรัม แป้งสาลี 5 กรัมและยีสต์แห้งสำเร็จรูป (ยีสต์ขนมปัง) 1 กรัม
น้ำสะอาดหรือน้ำผ่านการต้มสุก 50-60 ซี.ซี. แล้วคนส่วนผสมให้เข้ากันจะได้ส่วนผสมหนาประมาณ 1.5-2 เซนติเมตร ถ้าภาชนะใหญ่
ขึ้นให้เพิ่มขึ้นตามอัตราส่วน และก่อนนำข้าวโอ๊ตมาใช้ควรนำไปอบหรือนึ่งให้ความร้อนเพื่อฆ่าเชื้อโรคหรือไข่แมลงที่อาจปนเปื้อน
อาหารที่เตรียมได้นี้จะอยู่ได้ประมาณ 10-15 วัน ควรทำการเปลี่ยนอาหารเมื่ออาหารมีกลิ่นเหม็นเปรี้ยวอย่างรุนแรง หรือสีของอาหาร
เปลี่ยนไปจากเดิม

3.นำหัวเชื้อหนอนจิ๋วใส่ลงไปในส่วนผสมโดยใช้ช้อนเล็กๆหรือพู่กันทาสีแตะลงไปบริเวณผิวหน้าของอาหารที่เตรียมไว้ แล้วปิดฝา
ภาชนะโดยให้มีอากาศเข้าได้ และวางไว้ที่อุณหภูมิห้อง ที่มีแสงทิ้งไว้ประมาณ 3–5 วัน

4. ถ้ามีการเจริญเติบโตจะเห็นหนอนจิ๋วเคลื่อนจากอาหารขึ้นมารอบๆขอบภาชนะ (เป็นเส้นเล็กๆหรือมีสีขาวขุ่น) แล้วจึงใช้ช้อนหรือ
พู่กันปาดหนอนจิ๋วบริเวณขอบภาชนะด้านใน นำไปล้างในแก้วที่มีน้ำสะอาดใช้หลอดดูดหยดหรือกรองด้วยผ้ากรองแพลงก์ตอนนำไป
ให้ลูกปลากิน (ภาชนะ ขนาด 12x20 ซม. จะให้หนอนจิ๋วประมาณ 1-2 ก./วัน) ทั้งนี้หนอนจิ๋วที่ได้สามารถนำมาใช้เป็นหัวเชื้อในการ
เตรียมครั้งต่อไป โดยสังเกตจากจำนวนหนอนจิ๋วที่บริเวณผิวหน้าของอาหารลดน้อยลงควรทำการเปลี่ยนอาหาร


สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมที่ พิศมัย สมสืบ หรือกลุ่มงานวิจัยอาหารมีชีวิตสัตว์น้ำจืด สถาบันวิจัยอาหารสัตว์น้ำจืด กรมประมง โทร. 02-579-8033