คุยเรื่องตู้ทะเล

[ณชช โคม ปะการัง]

ขอถามหน่อยครับ

หลอด LED 3w 12v จำนวน 50 หลอด เท่ากับ 150w
เทียบกับ MH 220v 150w
ถ้าเราคิดแต่ตัวหลอดไม่รวมหม้อแปลงของLED และชุดบาลาสต์ของMH
(ถ้าคิดแบบบ้านๆ ดูที่หน่วยที่มิเตอร์หมุน) จะบริโภคไฟฟ้าเท่ากันไหมครับ

ขอบคุณล่วงหน้าครับ

ผมลองเทสแบบง่ายๆ นะครับ ถ้าใช้ high power led 3w จำนวน 9 หลอด รวม 27w จะให้ความสว่างเทียบเท่ากับ MH 150w ครับ ส่วนในเรื่องการกินไฟ ถ้าอุปกรณ์ของคุณเที่ยงตรงจะกินไฟเท่ากัน แต่ในทางปฎิบัติก็ไม่หนีกันเท่าไรนะครับ ส่วนใหญ่จะไปสูญเสียกำลังไฟในตัววงจรขับหรือบัลลาต์เสียมากกว่า ส่วน MH จะสูญเสียในรูปพลังงานความร้อน ถ้าเทียบกันทางเทอร์โมไดนามิกส์แล้ว LED จะสูญเสียพลังงานน้อยการในจำนวนพลังงานที่ใช้เท่ากันกับหลอด MH

ขอบคุณคุณ บัง ที่เข้ามาตอบล่วงหน้าครับ

[Blue sea]

มือใหม่ครับพอดีว่าผมกำลังหาหลอดไฟที่เหมาะสมกับตู้ อยากจะเลี้ยงก้นตู้ ส่วนใหญ่ก็อ่านบทความเยอะครับแต่อ่านหลายที่ก็สับสน  รบกวนถามกรูรูเลือกใช้หลอดไฟหน่อยครับอยากลงทุนครั้งเดียวและให้เหมาะกับตู้ให้มากที่สุดครับ ตู้ผมขนาด ก*ย*ส = 30*18*16 แนะนำควรใช้หลอดชนิดไหน กำลัง watt ,ค่าK  เท่าไร ใช้จำนวนส่วนผสมหลอดสีขาวกับฟ้าแต่ละชนิดอย่างไร( ถ้าต้องการตู้สีฟ้า ช่วงความถี่ของเเสง(nm)ระหว่างสีขาวและฟ้าควรเลือกที่เท่าไร)   ปล. ตอนนี้มีฐานหลอดฟลู20watt ยาว 24 cm.เอาLED มาใส่ได้ป่าวครับและแสงจะพอมั้ย ขอบคุณครับ

[ณชช โคม ปะการัง]

มือใหม่ครับพอดีว่าผมกำลังหาหลอดไฟที่เหมาะสมกับตู้ อยากจะเลี้ยงก้นตู้ ส่วนใหญ่ก็อ่านบทความเยอะครับแต่อ่านหลายที่ก็สับสน  รบกวนถามกรูรูเลือกใช้หลอดไฟหน่อยครับอยากลงทุนครั้งเดียวและให้เหมาะกับตู้ให้มากที่สุดครับ ตู้ผมขนาด ก*ย*ส = 30*18*16 แนะนำควรใช้หลอดชนิดไหน กำลัง watt ,ค่าK  เท่าไร ใช้จำนวนส่วนผสมหลอดสีขาวกับฟ้าแต่ละชนิดอย่างไร( ถ้าต้องการตู้สีฟ้า ช่วงความถี่ของเเสง(nm)ระหว่างสีขาวและฟ้าควรเลือกที่เท่าไร)   ปล. ตอนนี้มีฐานหลอดฟลู20watt ยาว 24 cm.เอาLED มาใส่ได้ป่าวครับและแสงจะพอมั้ย ขอบคุณครับ

ถ้ามีหลอดหลักแล้วเอา led ไปเสริมเป็นทางเลือกที่ดีครับ ถ้าจะเลี้ยงก้นตู้ควรจะใชหลอด led cool white ที่มีค่า 10000K ขึ้นไปครับ ผสมกับแสงน้ำเงินพวก 440-470nm ครับจะช่วยเจริญเติบโตได้ดี ตู้ใหญ่ขนาดนี้อย่างต่ำก็ 60w ขึ้นไปครับ ถึงจะพออาจจะจ้องใช้หลายโคมและจำนวนหลอดที่มากด้วย ส่วนผสมแล้วแต่จะเลือกเลย แต่ถ้าเอากลางๆ ขาว 3 ; น้ำเงิน 3 หรือโคมแบบที่เลี้ยงหวังผลคือ น้ำเงิน 8 ; ขาว 4 ครับ สูตรการผสมจะแตกต่างกันไป แต่ถ้าเป็นไปได้ให้ผสมไฟให้แสงได้แบบ full spectrum จะดีกว่าครับ การใช้ led มาเลี้ยงโดยตรงยังเป็นเรื่ิองที่ใหม่มาก และมีการถกเถียงกันอยู่เสมอครับ ทั้งนี้ต้องใช้ feedback จากผู้ใช้ด้วยมาประกอบการตัดสินใจ โคม led มีหลายประเภทครับ คุณภาพก็แตกต่างกันไปครับ

[un_petit_garcon]

อยากใช้ LED บ้าง แต่คนขายระบบตู้ออกจะเชียร์ MH จัง ผมคิดว่า ในระยะยาว LED น่าจะประหยัดกว่า ทั้งจำนวนวัตต์ของไฟ และความร้อนที่น้อยกว่า MH มาก แต่อีกใจหนึ่งก็กลัวว่าก้นตู้เราจะได้ Spectrum ไม่ครบ

เลยจะถามว่า มีเคสเกี่ยวกับผู้ที่ใช้ LED แล้วมัน Drop กว่าใช้ MH บ้างไหมครับ

อ้อ อีก 1 คำถาม LED มีอายุการใช้งานนานประมาณกี่ชั่วโมงอ่ะครับ แล้วถ้าเสียหรือเสื่อม เปลี่ยนเฉพาะหลอดได้ หรือต้องเปลี่ยนทั้งโคมอ่ะครับ

[bill2517]

อยากใช้ LED บ้าง แต่คนขายระบบตู้ออกจะเชียร์ MH จัง ผมคิดว่า ในระยะยาว LED น่าจะประหยัดกว่า ทั้งจำนวนวัตต์ของไฟ และความร้อนที่น้อยกว่า MH มาก แต่อีกใจหนึ่งก็กลัวว่าก้นตู้เราจะได้ Spectrum ไม่ครบ

เลยจะถามว่า มีเคสเกี่ยวกับผู้ที่ใช้ LED แล้วมัน Drop กว่าใช้ MH บ้างไหมครับ

อ้อ อีก 1 คำถาม LED มีอายุการใช้งานนานประมาณกี่ชั่วโมงอ่ะครับ แล้วถ้าเสียหรือเสื่อม เปลี่ยนเฉพาะหลอดได้ หรือต้องเปลี่ยนทั้งโคมอ่ะครับ

LED ใช้มาตั้งแต่เริ่มตั้งตู้ปะการังเมื่อปีก่อน จาก DIY เอง ไปเรื่อยๆ จนวันนี้ก็ยัง LED อยู่ ก็ไม่มีปัญหาอะไรนะครับ
อายุการใช้งาน ก็ 4-5 ปี ตามเสปค ที่ใช้ได้ยาวนาน เพราะตัวหลอดมีความร้อนน้อยกว่า MH ทำให้การเสื่อมน้อยกว่า แต่ต้องใช้ควบคู่กับฮีตซิงค์และพัดลมด้วยเพื่อช่วยระบายความร้อนจากตัวหลอดก็จะใช้ได้อายุงานตามนั้นมั๊ง
แต่จริงๆ ก็ไม่เคยใช้ถึง 4-5 ปี เพราะ ใช้ประมาณ 4-5เดือนก็เปลี่ยนแล้ว เลยไม่รู้ว่าถ้าเกิน 2-3 ปี แสงที่ออกมาจะเป็นอย่างไร

หากเป็นหลอดคุณภาพสูงๆ หน่อยคา่ดว่าคงไม่มีปัญหา แต่หากเป็นหลอดจีนหรืออะไรประมาณนี้ คงต้องลุ้นเอาครับ ผมว่า
คุณภาพ ตาม ราคา ครับ

[ณชช โคม ปะการัง]

อยากใช้ LED บ้าง แต่คนขายระบบตู้ออกจะเชียร์ MH จัง ผมคิดว่า ในระยะยาว LED น่าจะประหยัดกว่า ทั้งจำนวนวัตต์ของไฟ และความร้อนที่น้อยกว่า MH มาก แต่อีกใจหนึ่งก็กลัวว่าก้นตู้เราจะได้ Spectrum ไม่ครบ

เลยจะถามว่า มีเคสเกี่ยวกับผู้ที่ใช้ LED แล้วมัน Drop กว่าใช้ MH บ้างไหมครับ

อ้อ อีก 1 คำถาม LED มีอายุการใช้งานนานประมาณกี่ชั่วโมงอ่ะครับ แล้วถ้าเสียหรือเสื่อม เปลี่ยนเฉพาะหลอดได้ หรือต้องเปลี่ยนทั้งโคมอ่ะครับ

จะบอกว่าทั้งนี้ขึ้นกับคุณภาพหลอดเป็นหลักเลย MH กับ LED ถ้าให้การกินไฟที่เท่ากัน LED จะให้แสงสว่างกว่ามากๆ เทียบง่ายๆ 9 หลอด 3w หรือ 27w จะสว่างเท่ากับ MH 150w เลยทีเดียว หรือถ้า w เท่ากัน LED จะสว่างกว่า MH ประมาณ 4-5 เท่า เนื่องจาก MH เป็นหลอดรุ่นแรกๆที่ใช้เลี้ยงปะการังก็ไม่แปลกที่ร้านหรือหลายคนจะเชียร์ให้ใช้ แต่ LED เพิ่งมาได้ไม่กี่ปีเลยยังตั้งแง่กันอยู่ว่าจะได้ผลไหม? เมืองนอกเปลี่ยนใช้ LED กันหมดแล้วละครับ LED มีสัมประสิทธิ์ความเสื่อมสภาพแน่นอน ใช้ไปมันจะดรอปลง แต่ถามว่ามากน้อยแค่ไหน ขึ้นอยู่กับการระบายความร้อนครับ ถ้า junction temperature หรืออุณหภูมิบนเซลล์หลอดต่ำกว่า 80-90 องศา แน่นอนครับอายุการใช้งานไม่ต่ำกว่า 4-5 ปี หรือประมาณ 50,000 ชั่วโมง แต่หากระบายความร้อนไม่ดีอายุหลอดจะลดลงครับ LED มีหลายเกรดหลายคุณภาพ ถ้าได้หลอดคุณภาพต่ำก็จบข่าวครับ LED เราสามารถเปลี่ยนหลอดเองได้ครับ ไม่ต้องเปลี่ยนทั้งโคม ราคาหลอดก็แต่ต่างกันไปตามคุณภาพ และยี่ห้อ หรือคนขายตั้งราคาครับ

[ณชช โคม ปะการัง]

LED ใช้มาตั้งแต่เริ่มตั้งตู้ปะการังเมื่อปีก่อน จาก DIY เอง ไปเรื่อยๆ จนวันนี้ก็ยัง LED อยู่ ก็ไม่มีปัญหาอะไรนะครับ
อายุการใช้งาน ก็ 4-5 ปี ตามเสปค ที่ใช้ได้ยาวนาน เพราะตัวหลอดมีความร้อนน้อยกว่า MH ทำให้การเสื่อมน้อยกว่า แต่ต้องใช้ควบคู่กับฮีตซิงค์และพัดลมด้วยเพื่อช่วยระบายความร้อนจากตัวหลอดก็จะใช้ได้อายุงานตามนั้นมั๊ง
แต่จริงๆ ก็ไม่เคยใช้ถึง 4-5 ปี เพราะ ใช้ประมาณ 4-5เดือนก็เปลี่ยนแล้ว เลยไม่รู้ว่าถ้าเกิน 2-3 ปี แสงที่ออกมาจะเป็นอย่างไร

หากเป็นหลอดคุณภาพสูงๆ หน่อยคา่ดว่าคงไม่มีปัญหา แต่หากเป็นหลอดจีนหรืออะไรประมาณนี้ คงต้องลุ้นเอาครับ ผมว่า
คุณภาพ ตาม ราคา ครับ

ขอเสริมนะครับ หลอดส่วนใหญ่ผลิตในจีนกับไต้หวันนะครับ มีหลอดไม่กี่ชนิดที่ผลิตที่ยุโรป สักเกตง่ายๆ พวกหลอดที่ใช้ Voltage ค่าคงที เพี้ยนนิดหน่อยไม่ติดแล้ว นั้นแหละครับหลอดยุโรป ส่วนหลอดจีนช่วง Voltage จะกว้างหน่อย หลายโรงงานในจีนผลิตหลอดลักษณะส่งไปตีตราแบรนด์อีกที หรือ OEM ครับ ก็สำคัญว่าแหล่งที่มาของหลอดน่าเชื่อถือแค่ไหน แล้วมีการรับรองอะไรบ้างเกี่ยวกับหลอด

[บัง!]

LED ใช้มาตั้งแต่เริ่มตั้งตู้ปะการังเมื่อปีก่อน จาก DIY เอง ไปเรื่อยๆ จนวันนี้ก็ยัง LED อยู่ ก็ไม่มีปัญหาอะไรนะครับ
อายุการใช้งาน ก็ 4-5 ปี ตามเสปค ที่ใช้ได้ยาวนาน เพราะตัวหลอดมีความร้อนน้อยกว่า MH ทำให้การเสื่อมน้อยกว่า แต่ต้องใช้ควบคู่กับฮีตซิงค์และพัดลมด้วยเพื่อช่วยระบายความร้อนจากตัวหลอดก็จะใช้ได้อายุงานตามนั้นมั๊ง
แต่จริงๆ ก็ไม่เคยใช้ถึง 4-5 ปี เพราะ ใช้ประมาณ 4-5เดือนก็เปลี่ยนแล้ว เลยไม่รู้ว่าถ้าเกิน 2-3 ปี แสงที่ออกมาจะเป็นอย่างไร

หากเป็นหลอดคุณภาพสูงๆ หน่อยคา่ดว่าคงไม่มีปัญหา แต่หากเป็นหลอดจีนหรืออะไรประมาณนี้ คงต้องลุ้นเอาครับ ผมว่า
คุณภาพ ตาม ราคา ครับ

ที่ใช้มาหลอดถูกๆก็ใช้ดีนะครับ บางหลอดของผมก็น่าจะเกิน 4 ปีได้แล้ว
หลอด LED ไม่ว่าจะของถูกของแพงมันก็เสื่อมตามความร้อนเวลาใช้งานครับ เป็นธรรมชาติของหลอดชนิดนี้
แต่ละสีจะมีอุณหภูมิสูงสุดที่ทนได้ต่างกัน สีแดงจะทนน้อยหน่อย สัก 60c ไม่กี่วันก็กลับบ้านเก่ากันหมดแล้ว
สีขาว สีฟ้า สีเขียว จะทนกว่าหน่อย แต่ยิ่งร้อนก็จะยิ่งเสื่อมเร็ว สีจะเปลี่ยน ซีดลง แสงจะลดลง
ฉะนั้นการใช้งานหลอด LED ให้ทนที่สุดคือทำให้ความร้อนน้อยที่สุด ไม่เกิน 40c ได้ยิ่งดี ถือเป็นความร้อนระดับเหมาะสมที่สุด

แล้วมันก็ไม่ทนกระแสที่เปลี่ยนแปลงครับ อันนี้ถ้าเจอไม่เสื่อม แต่กลับบ้านเก่าเลย กระแสต้องนิ่งที่สุด
ถ้าไม่มีตัววงจร constant current ตัวจ่ายไฟก็ต้องนิ่งที่สุดครับ เอามิเตอร์จับดู ถ้ากระแสแกว่งด๊อกแด๊กก็ไม่ควรใช้
หม้อแปลงขดลวดนี่ใช้ไม่ได้เลย อย่างน้อยควรเป็นเพาเวอร์ซัพพลายยูนิท จะเป็นของเครื่องจักรหรือคอมพิวเตอร์ก็ได้ หรือหม้อแปลงอิเล็กทรอนิกส์ หรือไม่ก็วงจรจ่ายไฟเฉพาะของ LED

[bill2517]

ที่ใช้มาหลอดถูกๆก็ใช้ดีนะครับ บางหลอดของผมก็น่าจะเกิน 4 ปีได้แล้ว
หลอด LED ไม่ว่าจะของถูกของแพงมันก็เสื่อมตามความร้อนเวลาใช้งานครับ เป็นธรรมชาติของหลอดชนิดนี้
แต่ละสีจะมีอุณหภูมิสูงสุดที่ทนได้ต่างกัน สีแดงจะทนน้อยหน่อย สัก 60c ไม่กี่วันก็กลับบ้านเก่ากันหมดแล้ว
สีขาว สีฟ้า สีเขียว จะทนกว่าหน่อย แต่ยิ่งร้อนก็จะยิ่งเสื่อมเร็ว สีจะเปลี่ยน ซีดลง แสงจะลดลง
ฉะนั้นการใช้งานหลอด LED ให้ทนที่สุดคือทำให้ความร้อนน้อยที่สุด ไม่เกิน 40c ได้ยิ่งดี ถือเป็นความร้อนระดับเหมาะสมที่สุด

แล้วมันก็ไม่ทนกระแสที่เปลี่ยนแปลงครับ อันนี้ถ้าเจอไม่เสื่อม แต่กลับบ้านเก่าเลย กระแสต้องนิ่งที่สุด
ถ้าไม่มีตัววงจร constant current ตัวจ่ายไฟก็ต้องนิ่งที่สุดครับ เอามิเตอร์จับดู ถ้ากระแสแกว่งด๊อกแด๊กก็ไม่ควรใช้
หม้อแปลงขดลวดนี่ใช้ไม่ได้เลย อย่างน้อยควรเป็นเพาเวอร์ซัพพลายยูนิท จะเป็นของเครื่องจักรหรือคอมพิวเตอร์ก็ได้ หรือหม้อแปลงอิเล็กทรอนิกส์ หรือไม่ก็วงจรจ่ายไฟเฉพาะของ LED

ขอบคุณครับ เข้าใจแล้วทีนี้.. [เจ๋ง]

แต่ก่อนใช้แบบ DIY แล้วมันฝีมือห่วย ทำมาแล้วไม่สวยแบบดูแย่มากๆ  เอาดีทางนี้ไม่ไหว
เลยเปลี่ยนเป็นใช้โคมสำเร็จครับผม

[Oob.]

ถ้าตีซะว่าบัลลาสทำงานได้เที่ยงตรง ไม่มีการคลาดเคลื่อนเลย และสเป็คหลอดระบุมาตรง ก็จะเท่ากันครับ
การใช้ไฟก็จะต่างกันที่ประสิทธิภาพของตัวจ่ายไฟให้หลอด (บัลลาสต์,วงจรขับ LED)

ผมลองเทสแบบง่ายๆ นะครับ ถ้าใช้ high power led 3w จำนวน 9 หลอด รวม 27w จะให้ความสว่างเทียบเท่ากับ MH 150w ครับ ส่วนในเรื่องการกินไฟ ถ้าอุปกรณ์ของคุณเที่ยงตรงจะกินไฟเท่ากัน แต่ในทางปฎิบัติก็ไม่หนีกันเท่าไรนะครับ ส่วนใหญ่จะไปสูญเสียกำลังไฟในตัววงจรขับหรือบัลลาต์เสียมากกว่า ส่วน MH จะสูญเสียในรูปพลังงานความร้อน ถ้าเทียบกันทางเทอร์โมไดนามิกส์แล้ว LED จะสูญเสียพลังงานน้อยการในจำนวนพลังงานที่ใช้เท่ากันกับหลอด MH

ขอบคุณคุณ บัง ที่เข้ามาตอบล่วงหน้าครับ

ขอบคุณมากครับ คุณบัง และ จขกท.

ผมมีขอเสนอสำหรับผู้ที่กำลังจะซื้อโคม LED ใหม่นิดหน่อย
จากที่ผมไปเดินดูแสงจริงหลายยี่ห้อมีความเห็นประมาณนี้ครับ
ถ้าเป็นไปได้ก่อนซื้อผมว่าไปดูแสงจริงก่อน (อย่าดูในเว็บแล้วสั่งซื้อนะครับ) เพราะแต่ละยี่ห้อให้ความรู้สึกของแสงที่เคลือนไหวไม่เหมือนกัน
บางตัวให้ความรูสึกเหมือน MH บางตัวเหมือน MH+T5 บางตัวก็มีพรายน้ำแต่แสงคมมากไม่นุ่มนวล เห็นแสงหลายสีไม่เป็นธรรมชาติ บางตัวก็ขาวสว่างเกินไป ถึงมันจะปรับได้แต่ยังไงก็ไม่เหมือนกัน
เสียเงินซื้อทั้งทีไปดูของจริงก่อนซื้อครับเอาที่เราชอบเพราะเราต้องดูมันอีกหลายปี
มันไม่เหมือน MH T5 เราพอรู้ว่าแสงมันประมาณไหนครับ

[ณชช โคม ปะการัง]

ขออนุญาตแชร์ภาพ Before กับ After ครับ ปะการังชุดเดียวกันหลังจากเลี้ยงด้วยหลอด LED ตอบสนองต่อแสงและเติบโตครับ

[ณชช โคม ปะการัง]

ขอดันของเก่ามาเล่าใหม่ ไว้ให้อ่านเสริมประสบการณ์นะครับ

[ณชช โคม ปะการัง]

เห็นว่ามีหลายท่านเลี้ยงปะการังด้วย LED กันเยอะ บางทีพูดถึงค่าความยาวคลื่น (wavelength) ทำเอาเข้าใจยาก ขอเสนอวิธีเทียบค่าสีง่ายๆ ด้วย Chromatic Diagram เป็นไดอะแกรมสำหรับแสดงเฉดสีในช่วงความยาวคลื่นช่วงต่างๆ ทีนี้ไม่ยากแล้วหากบอกค่าความยาวคลื่นแสงมา เพียงแค่เรามาดูไดอะแกรมนี้ เราก็จะทราบว่าเป็นสีอะไรอย่างไม่ยากครับ

[/b]

บทความดีดีเกี่ยวกับตู้ทะเล จาก สถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเล ม.บูรพา (มือใหม่ควรอ่าน) แยกเป็นเนื้อหาบนความอย่างชัดเจน มือใหม่ควรอ่านอย่างยิ่ง หรือมือเก่าอยากอ่านก็อ่านได้เช่นกัน ว่าด้วยเรื่องการตั้งตู้ อุปกรณ์ต่างๆ วิธีการต่างๆ โหลดเก็บไว้อ่านได้ เป็นไฟล์ PDF ฝากแชร์ๆ ต่อกันไปนะครับ [/size]

การตั้งตู้เลี้ยงปลาทะเลสวยงามตอนที่ 1

https://www.dropbox.com/sh/v0ez1kj3i3frol1/ZaaGjWP2Qm/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%95%E0%B8%B9%E0%B9%89%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B5%E0%B9%89%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%9B%E0%B8%A5%E0%B8%B2%E0%B8%97%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%AA%E0%B8%A7%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%95%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%201.pdf

การตั้งตู้เลี้ยงปลาทะเลสวยงามตอนที่ 2
https://www.dropbox.com/sh/v0ez1kj3i3frol1/QfYF2uoG-s/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%95%E0%B8%B9%E0%B9%89%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B5%E0%B9%89%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%9B%E0%B8%A5%E0%B8%B2%E0%B8%97%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%AA%E0%B8%A7%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%95%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%202.pdf

อุปกรณ์สำหรับการเลี้ยงปลาทะเลสวยงาม ตอนที่ 1
https://www.dropbox.com/sh/v0ez1kj3i3frol1/A2qwZUrCRy/%E0%B8%AD%E0%B8%B8%E0%B8%9B%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%93%E0%B9%8C%E0%B8%AA%E0%B8%B3%E0%B8%AB%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B5%E0%B9%89%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%9B%E0%B8%A5%E0%B8%B2%E0%B8%97%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%AA%E0%B8%A7%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%A1%20%E0%B8%95%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%201.pdf

อุปกรณ์สำหรับการเลี้ยงปลาทะเลสวยงาม ตอนที่ 2
https://www.dropbox.com/sh/v0ez1kj3i3frol1/RwWWSDSqat/%E0%B8%AD%E0%B8%B8%E0%B8%9B%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%93%E0%B9%8C%E0%B8%AA%E0%B8%B3%E0%B8%AB%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B5%E0%B9%89%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%9B%E0%B8%A5%E0%B8%B2%E0%B8%97%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%AA%E0%B8%A7%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%A1%20%E0%B8%95%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%202.pdf